In dit artikel6
Wat doet een research scientist?
Een research scientist stelt een onderzoeksvraag en ontwerpt en voert experimenten uit, of stuurt ze aan. Daarna analyseert de research scientist de resultaten en deelt die binnen het team of in een rapport. De functienaam en de grens met een analist of laborant verschillen per werkgever. Hogeschool Leiden noemt onderzoeksanalist als functienaam en beschrijft dat analisten experimenten uitvoeren en resultaten uitwerken. Bron: Hogeschool Leiden
Werkgevers zijn biotech- en farmabedrijven, universitaire medische centra, universiteiten en onderzoeksinstellingen. De technieken lijken op elkaar, maar de doelen verschillen: bij een bedrijf gaat het om een product of platform, bij een universiteit om kennis en publicaties. Op 5 november 2026 stonden op HLSJobs vacatures voor deze functie bij Johnson & Johnson, Antoni van Leeuwenhoek, CSL, RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) en UMCG (universitair medisch centrum Groningen). Bekijk de actuele vacatures voor een research scientist of de werkgevers met research-vacatures.
Hoe loopt een onderzoek van vraag tot resultaat?
Een onderzoek begint met een vraag en een hypothese: wat verwacht je, en welk resultaat zou laten zien dat je het mis hebt?
Stap | Wat je doet | Wat het oplevert |
|---|---|---|
Onderzoeksvraag en hypothese | Je formuleert een vraag die een experiment kan beantwoorden. | Een vraag die je met een experiment kunt toetsen. |
Experimentontwerp met controles | Je kiest een positieve controle, die laat zien dat de test werkt, en een negatieve controle, die laat zien dat het effect van de behandeling komt. | Een opzet waarin een uitkomst te duiden is. |
Uitvoering en vastlegging | Je voert het experiment uit en legt alles vast, ook wat niet werkte. | Een experiment dat een collega kan herhalen. |
Analyse | Je analyseert de data. | Een antwoord op de vraag, of een reden om die bij te stellen. |
Herhalen of bijstellen | Een onverwacht resultaat leidt tot herhalen, aanpassen of een nieuwe vraag. | Een beter experiment of een nieuwe vraag. |
Delen | Je bespreekt de resultaten in teamoverleg, of schrijft een rapport, publicatie of octrooiaanvraag. | Kennis die je binnen het team of daarbuiten kunt gebruiken. |
De Nederlandse gedragscode wetenschappelijke integriteit (versie 2018) kent vijf principes: eerlijkheid, zorgvuldigheid, transparantie, onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid. De code noemt 61 standaarden voor goede onderzoekspraktijken. De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en Universiteiten van Nederland onderschrijven de code, en andere instellingen, waaronder bedrijven, kunnen die overnemen. Bron: NWO Over de overstap van de universiteit naar het bedrijfsleven lees je meer in van universiteit naar industrie.
Wanneer valt onderzoek onder GLP en wanneer niet?
Onderzoek naar de werking van een stof bij het beoogde doelwit valt in het algemeen niet onder GLP. Niet-klinische veiligheidsstudies worden normaal wel volgens GLP uitgevoerd. GLP is een kwaliteitssysteem voor veiligheidsstudies aan geneesmiddelen, diergeneesmiddelen, chemicaliën, gewasbeschermingsmiddelen en biociden. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt er toezicht op. De richtlijnen die dit onderscheid maken, komen van de International Council for Harmonisation (ICH).
Soort werk | Valt onder GLP? | Bron |
|---|---|---|
Primaire farmacodynamische studies, de werking bij het beoogde doelwit | Niet in het algemeen (M3(R2)); hoeft niet (S7A) | ICH M3(R2) en ICH S7A |
Secundaire farmacodynamische studies, werking buiten dat doelwit | In het algemeen niet | ICH S7A |
Algemene toxiciteitsstudies | Ja, volgens GLP-regelgeving | ICH M3(R2) |
Veiligheidsfarmacologie, de kernbatterij | Gewoonlijk wel | ICH S7A |
Voor veiligheidsfarmacologie zegt ICH S7A dat, als GLP niet haalbaar is, de kwaliteit en integriteit van de gegevens toch gewaarborgd moeten zijn en de studie reconstrueerbaar moet zijn door goede documentatie en archivering; wat niet volgens GLP is gedaan, moet worden onderbouwd. Voor ander onderzoek zonder GLP gelden de regels van je organisatie en de gedragscode. De IGJ-pagina over GLP beschrijft het toezicht in Nederland, en onderzoeksinstellingen moeten bij de IGJ melden dat zij GLP-beginselen toepassen bij veiligheidsstudies.
Als contrast: hoofdstuk 4 van EudraLex Volume 4 heeft een eigen onderdeel Good Documentation Practices onder de Europese GMP-richtsnoeren (Good Manufacturing Practice) voor productie. Zo moeten records worden gemaakt op het moment van de handeling en moet elke wijziging worden ondertekend en gedateerd, met de oorspronkelijke informatie leesbaar. Dat is een regel voor productie, geen regel voor onderzoek. Meer over vastlegging lees je bij good documentation practice, GLP uitgelegd en data-integriteit en ALCOA+. Dit is geen juridisch advies; de actuele tekst van de richtlijnen staat bij de bronnen.
Wat betekent een octrooi voor een onderzoeker?
Een octrooi beschermt een technische uitvinding, en als research scientist kun je uitvindingen doen. Wat je publiceert of presenteert voordat je een aanvraag indient, kan de nieuwheid van zo'n uitvinding tenietdoen. Een octrooi geeft volgens Octrooicentrum Nederland het exclusieve recht op een technisch nieuw product of proces: je kunt anderen verbieden de uitvinding bedrijfsmatig toe te passen in het land waar het octrooi geldt.
Een geldig octrooi vraagt een uitvinding die nieuw, inventief en industrieel toepasbaar is. Nieuw betekent dat de uitvinding vóór de aanvraag nergens ter wereld openbaar is gemaakt, ook niet door de uitvinder zelf. Een artikel op een website of een presentatie op een beurs telt als openbaarmaking. Bron: voorwaarden voor een octrooi
Een octrooiaanvraag wordt altijd gepubliceerd, en de uitvinding is 18 maanden na het indienen niet meer geheim. Het octrooi geldt maximaal 20 jaar na de datum van indienen. Een octrooi geldt alleen in het land of de regio waar het is verleend; wie in meer landen wil beschermen, vraagt in meer landen aan (World Intellectual Property Organization, WIPO). Voor Nederland is Octrooicentrum Nederland de bron.
Wie de octrooihouder is, hangt af van de afspraken. Werkgever en werknemer kunnen schriftelijk vastleggen wie het recht heeft octrooi aan te vragen. Zonder afspraken is de aard van de betrekking beslissend, die blijkt uit de functieomschrijving en de feitelijke werkzaamheden. Brengt de aard van de betrekking mee dat je uitvindingen kunt doen, dan heeft de werkgever het recht octrooi aan te vragen. Stem binnen de organisatie af voordat resultaten naar buiten gaan; hoe dat is geregeld, verschilt per organisatie. Bron: wie de octrooihouder is
Welke opleiding past bij een research scientist en is promoveren nodig?
Voor deze functie is geen wettelijke eis of beschermde titel gevonden. De werkgever zet de eisen in de vacature. De opleidingen hieronder verwijzen op hun eigen pagina's naar onderzoek en laboratoriumwerk, maar zijn geen voorwaarde.
Opleiding en instelling | Wat de eigen pagina zegt |
|---|---|
Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek, Hogeschool Leiden | Functienamen zijn onder meer onderzoeksanalist, medisch analist en laborant. |
Molecular Life Sciences, Radboud Universiteit | De voertaal is Engels, en de pagina noemt een promotie als vervolg. |
Moleculaire Levenswetenschappen, Wageningen University & Research | Genoemde beroepen zijn onder meer PhD-onderzoeker bij een universiteit en onderzoeker in ziekenhuizen of technologische bedrijven. |
Biomedische wetenschappen, Universiteit Leiden | De opleiding leert onderzoek te doen naar de oorzaken van ziekten en naar preventie en therapieën. |
Scheikunde, Rijksuniversiteit Groningen | Je kunt als onderzoeker aan het werk, onder meer op een afdeling onderzoek en ontwikkeling (R&D) in de industrie. |
Een promotie is een route die leidt tot een proefschrift. Aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) leer je tijdens een promotietraject zelfstandig wetenschappelijk onderzoek te doen. De Vrije Universiteit Amsterdam (VU) noemt het opleiden tot een nieuwsgierige, innovatieve en betrokken onderzoeker, met een loopbaan binnen of buiten de wetenschap. Bron: VU Of een vacature een promotie vraagt, staat in die vacature. Lees verder bij promoveren of werken in de industrie en opleidingen voor een carrière in life sciences.
Waar werk je, met wie werk je samen en hoe groei je door?
Een research scientist werkt samen met moleculair biologen en laboranten, met wie ze technieken en uitvoering deelt. Bioinformatici helpen bij de analyse van data en drug discovery scientists denken mee over doelwit en stof. Verder is er contact met procesontwikkeling, translationele en klinische teams, de kwaliteitsafdeling (QA) waar werk onder GLP valt, en de octrooiafdeling of juridische ondersteuning.
Procesontwikkeling vertaalt een bevinding naar een proces dat op grotere schaal werkt. Als een bevinding richting product gaat, verandert het werk: ontwikkeling vraagt herhaalbaarheid op grotere schaal en dossiers, terwijl research het inzicht levert dat daarvoor nodig is.
Doorgroei loopt niet via een vaste ladder. Je kunt je verdiepen in een onderzoeksgebied of techniek, een project of team leiden, of leiding geven aan een onderzoeksafdeling. Ook een overstap naar drug discovery, procesontwikkeling of een functie in kwaliteit of regulatory affairs hoort bij de mogelijkheden. Lees meer bij werken als drug discovery scientist en werken als head of research.
Wat doet een research scientist?
Een research scientist doet onderzoek naar een wetenschappelijke vraag en ontwerpt en voert experimenten uit, of stuurt ze aan. Daarna analyseert de research scientist de resultaten en deelt ze met het team of in een publicatie. De functienaam en de grens met een analist of laborant verschillen per werkgever.
Heb je een promotie nodig om research scientist te worden?
Voor deze functie is geen wettelijke eis gevonden. Een promotie is een route waarin je zelfstandig onderzoek leert, zoals de UvA en de VU beschrijven. Of een vacature het vraagt, staat in de vacature.
Valt onderzoek onder GLP?
In het algemeen niet. ICH M3(R2) zegt dat primaire farmacodynamische studies niet in het algemeen volgens GLP worden uitgevoerd, en de IGJ koppelt GLP aan veiligheidsstudies. Ook zonder GLP is zorgvuldige vastlegging nodig, volgens de regels van je organisatie en de gedragscode voor wetenschappelijke integriteit.
Wat is een octrooi en van wie is een uitvinding die je op je werk doet?
Een octrooi beschermt een technische uitvinding die nieuw, inventief en industrieel toepasbaar is. Bij een werknemer hangt het af van schriftelijke afspraken en van de aard van de betrekking. Dit is geen juridisch advies, dus kijk in je arbeidsovereenkomst en vraag je organisatie.
Wat is het verschil tussen een research scientist en een drug discovery scientist?
Een research scientist is een brede titel voor wie onderzoek doet. Een drug discovery scientist richt zich op een doelwit en op een stof die daarop werkt. De functienamen lopen per werkgever door elkaar, dus lees in de vacature wat er in het werk zit.