In dit artikel6

Wat doet een drug discovery scientist?

Een drug discovery scientist werkt aan het begin van de ontwikkelketen en draait om twee vragen: welk doelwit in het lichaam speelt bij een ziekte een rol, en welke stof kan dat doelwit beïnvloeden? Het resultaat is een kandidaat die het waard is om verder te ontwikkelen.

De functienaam wisselt per werkgever: de ene organisatie noemt dit werk drug discovery scientist, de andere research scientist. De vacaturetekst zegt wat er in het werk zit.

Volgens de FDA vinden onderzoekers nieuwe geneesmiddelen via vier wegen: nieuwe inzichten in een ziekteproces, het testen van grote aantallen moleculaire verbindingen, bestaande behandelingen met onverwachte effecten en nieuwe technologieën. Dat is een Amerikaanse beschrijving, geen Europese regel. Volgens EMA onderzoeken farmaceutische en biotechnologiebedrijven elk jaar tienduizenden stoffen op hun potentieel om ziekten te behandelen, en is slechts een klein aantal veelbelovend genoeg om bij patiënten te worden getest.

Je vindt deze functie bij farma- en biotechbedrijven en bij universitaire medische centra en universiteiten. Bekijk de actuele vacatures voor een drug discovery scientist of de werkgevers met vacatures voor deze functie. Op 5 november 2026 stonden op HLSJobs vacatures voor deze functie bij Amsterdam UMC in Amsterdam.

Hoe loopt het onderzoek van doelwit tot kandidaat?

Het onderzoek loopt van een ziekteproces naar een doelwit, dan naar het testen van stoffen en ten slotte naar de keuze van kandidaten. De werkgang is experimenteel: een test opzetten, stoffen testen in cellen en modellen, de beste kiezen en het herhalen met aangepaste stoffen.

Stap

Wat er gebeurt

Bron

Doelwit kiezen en onderbouwen

Je bepaalt welk eiwit of welke route in het lichaam bij de ziekte een rol speelt. Nieuwe inzichten in een ziekteproces noemt de FDA als weg naar nieuwe geneesmiddelen.

FDA, vakkennis

Screening

Je test een grote reeks stoffen met dezelfde test. Een stof die in die test een effect laat zien, heet een hit.

FDA, vakkennis

Hit-to-lead

Je bevestigt de hits en verbetert hun eigenschappen tot een lead. Daarna volgt verdere optimalisatie tot een kandidaat.

Vakkennis

Werking, dosering en gedrag

Bij een veelbelovende stof wordt onderzocht, volgens de FDA, hoe de stof wordt opgenomen, verdeeld, afgebroken en uitgescheiden, wat het werkingsmechanisme, de beste dosering en toedieningsweg zijn, welke bijwerkingen en interacties er zijn en hoe de werkzaamheid zich verhoudt tot vergelijkbare middelen.

FDA

Overdracht

De kandidaat gaat naar preklinisch onderzoek. Procesontwikkeling vertaalt de kandidaat naar een productieproces.

Vakkennis

De begrippen hebben geen officiële definitie, en bedrijven gebruiken per stap andere benamingen. Een test voor screening is bruikbaar als de uitkomst herhaalbaar is en met controles laat zien dat een effect van de stof komt en niet van de opzet van de test.

Meer over de hele weg vind je in geneesmiddelenontwikkeling van idee tot markt. Wie al met celkweek werkt, kan kijken naar vacatures met celkweek.

Wanneer begint GLP in de ontwikkeling van een geneesmiddel?

GLP begint bij de niet-klinische veiligheidsstudies, niet bij het onderzoek naar werking. Volgens ICH M3(R2) worden primaire farmacodynamische studies, die de werking van een stof bij het beoogde doelwit onderzoeken, in de fase van onderzoek naar nieuwe stoffen gedaan en niet in het algemeen volgens GLP. Algemene toxiciteitsstudies moeten wel volgens GLP-regelgeving worden uitgevoerd.

Volgens ICH S7A hoeven primaire farmacodynamische studies niet volgens GLP, en secundaire studies in het algemeen ook niet. De kernbatterij van veiligheidsfarmacologie, die de effecten op het cardiovasculaire, centrale zenuw- en ademhalingsstelsel onderzoekt, moet gewoonlijk wel volgens GLP. Voor veiligheidsfarmacologie zegt S7A dat bij een studie waarvoor GLP onhaalbaar is de kwaliteit en integriteit van de gegevens toch gewaarborgd moeten zijn, met goede documentatie en archivering.

Volgens de IGJ is GLP een kwaliteitssysteem voor veiligheidsstudies. Als GLP niet geldt, ontbreekt het formele systeem met studieplan en Study Director, maar de gegevens moeten toch betrouwbaar en herleidbaar blijven. Een goed labjournaal, vastgelegde werkwijzen en bewaarde ruwe gegevens vormen dan het gewone vakwerk. Veiligheidsstudies onder GLP draaien in een testfaciliteit met eigen rollen, niet in het discoveryteam.

In de praktijk blijft nauwkeurig vastleggen nodig, ook als GLP niet geldt: wat in discovery wordt vastgelegd, komt later terug in het registratiedossier.

Dit is geen juridisch advies. Per studie bepalen het studieplan en de testfaciliteit of GLP geldt. Lees meer in GLP uitgelegd of bekijk vacatures waarin GLP wordt gevraagd.

Welke richtlijnen horen bij preklinisch onderzoek?

Bij preklinisch onderzoek horen onder meer de ICH-richtlijnen M3(R2), S7A, S6(R1) en S9. De tabel zet ze op een rij met de stand per 5 november 2026.

Richtlijn

Waar het over gaat

Stand per 5 november 2026

ICH M3(R2)

Niet-klinische veiligheidsstudies die klinische studies bij mensen en een handelsvergunning ondersteunen. De ICH-tekst dateert van 11 juni 2009.

EMA noemt Revision 2 de huidige versie, met 1 december 2009 als ingangsdatum.

ICH S7A

Veiligheidsfarmacologie, met de kernbatterij. De ICH-tekst dateert van 8 november 2000.

EMA noemt de richtlijn huidig (Step 5), met 1 juni 2001 als ingangsdatum.

ICH S6(R1)

Preklinische veiligheidsbeoordeling van biotechnologisch afgeleide geneesmiddelen.

EMA noemt Revision 1 de huidige versie.

ICH S9

Niet-klinische evaluatie van geneesmiddelen tegen kanker, ter ondersteuning van klinisch onderzoek bij patiënten met een gevorderde ziekte en beperkte behandelopties.

EMA noemt de richtlijn huidig (Step 5), met 1 mei 2010 als ingangsdatum.

Volgens EMA helpen de niet-klinische richtsnoeren aanvragers bij een aanvraag voor een handelsvergunning. Ze weerspiegelen een geharmoniseerde EU-aanpak, en EMA moedigt aanvragers aan ze te volgen. Wie ervan afwijkt, moet dat in de aanvraag onderbouwen.

De richtlijnen geven aan welke niet-klinische studies na de kandidaatkeuze nodig zijn. Een drug discovery scientist past ze zelf niet toe, maar werkt toe naar die fase. De IGJ houdt toezicht op GLP; bij het oordeel "Not in Compliance" wordt het onderzoek van de instelling niet geaccepteerd door toelatende instanties. Het overzicht van ICH-richtlijnen geeft de rest.

Welke opleiding past bij een drug discovery scientist?

Voor deze functie is geen wettelijke eis of beschermde titel gevonden. De werkgever zet de eisen in de vacature. De opleidingen hieronder zijn routes die op hun eigen pagina's naar geneesmiddelenonderzoek verwijzen, geen voorwaarde.

Opleiding en instelling

Wat de eigen pagina zegt

Master Drug Innovation, Universiteit Utrecht

Voertaal Engels. De opleiding richt zich op kleine moleculen en biomoleculaire geneesmiddelen, van het begrijpen van de oorzaak van een ziekte tot het bestuderen van de veiligheid op lange termijn. Je kiest uit vijf tracks, waaronder Chemical biology and drug discovery.

Master Bio-Pharmaceutical Sciences, Universiteit Leiden

Voertaal Engels, aangeboden door het Leiden Academic Centre for Drug Research. De pagina noemt drug design en fundamenteel onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen, en de bio-farmaceutische industrie als werkveld.

Bachelor Farmacie, Universiteit Utrecht

Nederlandstalig. Je leert welk onderzoek er gedaan wordt voordat een geneesmiddel op de markt komt, onder meer over de chemische structuur van een geneesmiddel, de beweging door het lichaam en het berekenen van de juiste dosis.

Bachelor Scheikunde, Rijksuniversiteit Groningen

Grotendeels Nederlandstalig. Na een afstudeerrichting in Scheikunde kun je als onderzoeker werken, onder meer op een R&D-afdeling in de chemische, biotechnologische of farmaceutische industrie.

Voor het bredere beeld zie je het overzicht van opleidingen voor een carrière in life sciences. Lees ook werken als pharmaceutical scientist.

Met wie werk je samen en hoe groei je door?

Je werkt samen met research scientists en moleculair biologen, die de biologie van het doelwit uitwerken. Chemici en farmaceutische wetenschappers werken aan de stoffen, bioinformatici analyseren grote datasets, en farmacologen en toxicologen onderzoeken gedrag en veiligheid.

Lees meer over werken als research scientist, werken als moleculair bioloog en werken als process development scientist.

Doorgroei verloopt zonder vaste ladder. Je kunt je verdiepen in een doelwitklasse of techniek, een project of team leiden, leiding geven aan een onderzoeksafdeling, of overstappen naar procesontwikkeling, klinische ontwikkeling of regulatory affairs. Voor de leidinggevende route zie je werken als head of research.

Wat doet een drug discovery scientist?

Een drug discovery scientist zoekt een doelwit in het lichaam dat bij een ziekte een rol speelt, en stoffen die daarop werken. Die stoffen test je in cellen en modellen, waarna je de kandidaten kiest voor verdere ontwikkeling.

Valt drug discovery onder GLP?

In het algemeen niet. ICH M3(R2) zegt dat primaire farmacodynamische studies in de fase van onderzoek naar nieuwe stoffen niet in het algemeen onder GLP vallen, en ICH S7A zegt dat ze niet onder GLP hoeven. GLP is volgens de IGJ een kwaliteitssysteem voor veiligheidsstudies. Ook buiten GLP blijft goede vastlegging nodig, omdat de gegevens betrouwbaar en herleidbaar moeten zijn.

Welke richtlijnen horen bij preklinisch onderzoek?

Onder meer ICH M3(R2) voor niet-klinische veiligheidsstudies, ICH S7A voor veiligheidsfarmacologie, ICH S6(R1) voor biotechnologisch afgeleide geneesmiddelen en ICH S9 voor geneesmiddelen tegen kanker. EMA zegt dat afwijkingen van de richtsnoeren moeten worden onderbouwd.

Welke opleiding past bij een drug discovery scientist?

Voor deze functie is geen wettelijke eis gevonden. Universiteiten noemen onder meer de master Drug Innovation in Utrecht, de master Bio-Pharmaceutical Sciences in Leiden, de bachelor Farmacie in Utrecht en de bachelor Scheikunde in Groningen. De vacature laat zien wat de werkgever vraagt.

Wat is het verschil tussen een drug discovery scientist en een research scientist?

Drug discovery richt zich op een doelwit en een stof die daarop werkt. Research scientist is een bredere titel voor wie onderzoek doet, en de functienamen lopen per werkgever door elkaar. Lees in de vacature wat er in het werk zit.