In dit artikel7

Kun je overstappen naar pharma, biotech of medtech uit een andere sector?

Ja, voor functies waarvan de eisen rusten op kwalificatie door opleiding, training en ervaring. Nee voor functies met een wettelijk beschermd diploma of register, zie het gedeelte over beschermde functies verderop.

In de regelteksten betekent gekwalificeerd opleiding, training en ervaring samen. ICH E6(R3) zegt in principe 5 dat klinische studies door gekwalificeerde personen moeten worden ontworpen en uitgevoerd. Bron: ICH E6(R3)

Voor productie is het vergelijkbaar. Een fabrikant heeft voldoende gekwalificeerd personeel nodig, en ervaring uit een andere sector kan daaronder vallen als de taken lijken op wat de functie vraagt, zoals nauwkeurig werken volgens een vaste procedure en vastleggen wat je doet. De werkgever bepaalt per functie welke combinatie hij nodig vindt, want de regelteksten noemen voor de meeste functies geen vast diploma.

In vacatures komen GMP, GCP en de eigen regelgeving voor medische hulpmiddelen terug. Dit artikel richt zich op GMP en GCP. Wat die termen in een vacature betekenen, lees je in GMP, GCP, GLP en GDP in vacatures.

Welke achtergrond past bij welke functie?

De tabel geeft kijkrichtingen, geen route. Welke ervaring een werkgever vraagt, staat in de vacature.

Achtergrond

Functies om naar te kijken

Wat je meeneemt

Zorg en verpleging

Clinical Research Coordinator, Pharmacovigilance Specialist

Patiëntdossiers, toestemming van patiënten, bijwerkingen, werken met protocollen

Laboratorium

Laboratory Technician, Quality Control Analyst

Pipetteren, meetapparatuur, monsterhantering, vastleggen van resultaten

IT en data

Clinical Data Manager, Statistical Programmer, Clinical Data Analyst

Databases, analyse, programmeren

Techniek

Validation Engineer, Medical Device Engineer

Machines, installaties, meetsystemen

Juridisch en compliance

Regulatory Affairs Specialist, Quality Assurance Specialist

Regelgeving, contracten, audits

Projectmanagement

Clinical Project Manager, Clinical Trial Manager

Projecten leiden, met klinische context

Wie uit de zorg komt, sluit aan bij de vacatures voor Clinical Research Coordinators. Een Clinical Research Coordinator regelt de studieadministratie en de contacten met deelnemers, en een Pharmacovigilance Specialist registreert meldingen over bijwerkingen. Een verpleegkundige blijft ingeschreven in het BIG-register (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg); de overstap verandert daar niets aan.

Wie in een laboratorium werkt, kan kijken naar de vacatures voor Laboratory Technicians. In een GMP-omgeving gebeurt elke handeling volgens een goedgekeurde procedure en wordt die vastgelegd. Een Quality Control Analyst test grondstoffen, tussenproducten en eindproducten tegen vastgelegde specificaties.

Wie met data werkt, kan kijken naar de vacatures voor Clinical Data Managers. Een Clinical Data Manager beheert studiedata en stelt queries op over gegevens die niet kloppen of ontbreken. Voor techniek past de Validation Engineer, die aantoont dat een apparaat, proces of computersysteem doet wat het moet doen. Bekijk de vacatures voor Validation Engineers.

Projectmanagement vraagt meer, omdat de Clinical Project Manager en de Clinical Trial Manager kennis van het verloop van een klinische studie nodig hebben. De werkgever bepaalt in de vacature wat hij vraagt.

Welke kennis van GMP en GCP heb je nodig voordat je solliciteert?

De regelteksten schrijven geen GMP- of GCP-cursus voor om te solliciteren: de GMP-regels leggen de training bij de fabrikant, en ICH E6(R3) noemt geen vaste cursus of certificaat. Volgens paragraaf 2.10 van hoofdstuk 2 (Personnel) krijgt iedereen die in productie- en opslagruimten of in controlelaboratoria komt training, ook technisch, onderhouds- en schoonmaakpersoneel. Paragraaf 2.11 vraagt om training voor de eigen taken, voortgezette training, een periodieke beoordeling van de effectiviteit en trainingsrecords. Bron: EudraLex Volume 4, hoofdstuk 2

Voor klinisch onderzoek vraagt ICH E6(R3) dat betrokkenen gekwalificeerd zijn door opleiding, training en ervaring. De onderzoeker moet ervoor zorgen dat gedelegeerde medewerkers passend gekwalificeerd zijn en over het protocol en hun eigen taak zijn geïnformeerd. Wie de richtlijn in de praktijk wil begrijpen, leest GCP uitgelegd. Principles en Annex 1 gelden in de EU sinds 23 juli 2025; volgens EMA gaat Annex 2 op 15 januari 2027 in, net als de geconsolideerde versie.

Een GCP-cursus kan je training aantonen, maar de vacature zegt welke training de werkgever vraagt. De werkgever bewaart de trainingsrecords, en in klinisch onderzoek horen trial-specifieke trainingsgegevens bij de documenten van de studie.

Met welke functies begin je het best?

Dit zijn functies waarvan het werk lijkt op wat je uit een andere sector kent. Het is geen rangorde en geen garantie. "Clinical trial assistant" is een gangbare titel in de branche, maar titels en taken verschillen per bedrijf.

Quality Assurance Specialist. Het werk draait om het kwaliteitssysteem, procedures, afwijkingen en audits. Ervaring met procedures, auditing of kwaliteitsmanagement sluit aan. Lees de rolgids bij werken als Quality Assurance Specialist.

Documentbeheer binnen kwaliteit. Documentbeheer zorgt dat procedures en formulieren de goede versie hebben en op de juiste plek beschikbaar zijn. Administratie of secretariaat met nauwkeurig versiebeheer sluit aan.

Clinical trial assistant. De clinical trial assistant ondersteunt het studieteam, bijvoorbeeld met het bijhouden van documenten in het trial master file en het plannen van afspraken. Medische administratie of projectassistentie sluit aan.

Laboratoriumanalist. Laboratoriumwerk in een andere sector is de aansluitende ervaring, zoals bij het laboratorium hierboven beschreven. Zie de vacatures voor Quality Control Analysts.

Regulatory affairs-medewerker. Deze medewerker bereidt dossiers en wijzigingen voor en houdt contact met de autoriteiten. Juridisch of beleidsmatig werk sluit aan. Lees werken als Regulatory Affairs Specialist.

Datafunctie. Denk aan de Clinical Data Manager of de Statistical Programmer, die datasets en analyses bouwt voor de statistische rapportage. Databasebeheer, programmeren en data-analyse sluiten aan.

Wie de route naar monitor wil weten, leest CRA worden zonder ervaring.

Hoe lees je een vacaturetekst als je van buiten komt?

Lees eerst wat je gaat doen en vergelijk dat met wat je nu doet, en lees daarna pas de eisen. Een vacature bestaat uit de functie-inhoud, eisen (opleiding, ervaring, talen) en wensen, ook wel "pre" genoemd.

Termen wijzen op een wettelijk kader of op een werkwijze. GMP is een kader: het gaat om werk in een omgeving waar geneesmiddelen worden gemaakt, getest of vrijgegeven volgens de regels voor goede productiepraktijk. "Werken volgens GMP" betekent werken volgens goedgekeurde procedures, met vastlegging van wat je doet. GCP wijst op werk bij klinisch onderzoek met mensen, en ICH E6 is de richtlijn waarop GCP rust.

Good Documentation Practice is een werkwijze: vastleggen wat je doet, direct en leesbaar, zodat het later na te gaan is. De afkorting ALCOA komt in vacatures ook voor; het is een afkorting uit het kwaliteitsvak voor eisen aan gegevens.

Een term die je niet kent, zoek je op via de skillpagina's. Daar zie je in welke vacatures de term staat en hoe de werkgever hem gebruikt. Bekijk bijvoorbeeld de vacatures waarin GMP wordt genoemd of de vacatures met Good Documentation Practice.

Wat kan niet zonder specifiek diploma of registratie?

Voor sommige functies geldt een wettelijke eis. De tabel geeft voorbeelden uit de regelteksten en is geen lijst van alle beschermde functies, dus controleer voor je eigen situatie de officiële bron.

Functie of titel

Wat de bron zegt

Bron

Qualified Person

De IGJ toetst opleiding en werkervaring aan artikel 49 lid 2 en 3 van Richtlijn 2001/83/EG

IGJ, Rol van Qualified Person

Onderzoeker in klinisch onderzoek

Een medical doctor, of iemand met een erkend beroep dat hem of haar daartoe geschikt maakt

Verordening (EU) nr. 536/2014, artikel 49

Apotheker, arts en verpleegkundige

Beschermde titels; alleen wie in het BIG-register staat, mag ze gebruiken

BIG-register

Heb je voor de Qualified Person een andere opleiding, dan vraagt de IGJ om een vergelijking met het vakkenpakket van artikel 49. Voor de route lees je Qualified Person worden: eisen en route.

Naast de titel mogen alleen ingeschreven personen de aan het beroep voorbehouden handelingen zelfstandig verrichten. Controleer inschrijvingen op bigregister.nl. Een CRA of Quality Assurance Specialist staat niet op deze lijst.

Welke leerroutes en financiering bestaan er in Nederland?

Voor omscholing bestaat in Nederland geen STAP-budget meer, want de regeling is per 1 januari 2024 gestopt. Wat er wel is, hangt af van wie betaalt. Bron: UWV, STAP-budget

De SLIM-scholingssubsidie is bedoeld voor werkgevers, niet voor particulieren. Sinds 26 mei 2026 kunnen werkgevers weer aanvragen: een aanvraag van een werkgever alleen kan tot en met 31 december 2026, en het venster voor collectieve aanvragen liep van 1 september tot en met 16 oktober 2026. Voor individuele aanvragen is in 2026 in totaal 4 miljoen euro beschikbaar. De regeling is bedoeld voor praktijkgerichte scholing als deel van een ontwikkelpad, in sectoren zoals zorg, techniek en kinderopvang. Of life sciences daaronder valt, staat niet op de pagina van RVO, dus vraag het je werkgever. Bron: RVO, SLIM-scholingssubsidie

Wie zelf wil leren, kan kijken naar het levenlanglerenkrediet van DUO. Het geldt voor een erkende opleiding in Nederland die in het RIO staat, zoals een voltijd-, deeltijd- of duale opleiding aan hbo of universiteit. Je bent in principe 30 jaar of ouder en jonger dan 57. Onder de 30 kan alleen voor een deeltijdopleiding aan hbo of universiteit, of voor een tweede hbo- of universitaire opleiding na een bachelor- of masterdiploma. Het krediet dekt het collegegeld of lesgeld dat een ander niet betaalt, en je hebt dan geen recht meer op reguliere studiefinanciering. Bron: DUO, levenlanglerenkrediet

Wie door de eigen werkgever wordt omgeschoold, kan de werkgever vragen of een scholingsregeling van toepassing is. Andere regelingen zijn hier niet gecontroleerd; kijk voor de actuele stand op de pagina's van de overheid. Dit is geen financieel advies. Welke opleidingen bij een carrière in life sciences passen, lees je bij opleidingen voor een carrière in life sciences.

Kan ik zonder life-sciencesdiploma in de farma werken?

Voor functies die op kwalificatie door opleiding, training en ervaring rusten, noemen de regels geen vast diploma. Voor beschermde titels en de Qualified Person geldt wel een wettelijke eis. De werkgever zegt in de vacature wat hij verder vraagt.

Moet ik een GMP- of GCP-cursus hebben voordat ik solliciteer?

De regelteksten schrijven geen vaste cursus voor. De GMP-regels leggen training bij de fabrikant, en ICH E6(R3) noemt geen vaste cursus of certificaat maar vraagt wel kwalificatie door opleiding, training en ervaring. Welke cursus een werkgever vraagt, staat in de vacature.

Kan ik Qualified Person of apotheker worden zonder bijpassende opleiding?

Voor een Qualified Person toetst de IGJ je opleiding en werkervaring aan artikel 49 lid 2 en 3 van Richtlijn 2001/83/EG; zonder die toetsing kan het niet. Heb je een andere opleiding, dan vraagt de IGJ om een vergelijking met het vakkenpakket. Apotheker is een beschermde titel: alleen wie in het BIG-register staat, mag hem gebruiken.

Bestaat er subsidie voor omscholen naar de farma?

Het STAP-budget is per 1 januari 2024 gestopt. De SLIM-scholingssubsidie is bedoeld voor werkgevers en voor bepaalde sectoren, niet voor particulieren. Wie zelf een erkende opleiding volgt, kan kijken naar het levenlanglerenkrediet van DUO.

Hoe word ik CRA als ik nog geen ervaring heb?

Er is geen vaste route. Functies als Clinical Research Coordinator of werk in de studieondersteuning kunnen aansluiten bij die stap. De uitwerking staat in het artikel CRA worden zonder ervaring.