Werken als Qualified Person

Wat doet een Qualified Person?

Een QP certificeert dat een geneesmiddel is geproduceerd volgens het Europese GMP-richtsnoer (Good Manufacturing Practice) en het registratiedossier of het onderzoeksdossier (IMPD, het dossier voor geneesmiddelen voor onderzoek). Met dat certificaat gaat een batch van "in productie of in quarantaine" naar "vrijgegeven voor de markt".

Vrijgave verloopt in drie delen: de productie controleren en de batch testen volgens vastgestelde procedures, de certificering van het eindproduct door de QP (de kwaliteitsvrijgave), en daarna de overdracht naar verkoopbare voorraad of export. Tot de certificering blijft de batch op de productielocatie, of hij reist onder quarantaine naar een locatie die de bevoegde autoriteit heeft goedgekeurd. Niet-gecertificeerde batches moeten fysiek of elektronisch gescheiden blijven van de verkoopbare voorraad.

Het hele bedrijf is verantwoordelijk voor de kwaliteit, maar de QP is de enige die een geproduceerd geneesmiddel mag certificeren. Andere taken kunnen aan anderen worden gedelegeerd. Bron: IGJ, rol van Qualified Person

De Geneesmiddelenwet gebruikt de term Qualified Person niet. De wet spreekt over personen die de fabrikant met die taak belast. De Nederlandse tekst van de Europese richtlijn noemt de QP "bevoegde persoon", en de IGJ gebruikt de term Qualified Person.

Wat controleert een QP voordat een batch wordt vrijgegeven?

De QP controleert niet elk onderdeel zelf. De QP moet wel op het farmaceutisch kwaliteitssysteem kunnen vertrouwen en doorlopend zeker zijn dat dat vertrouwen terecht is. Vóór certificering zorgt de QP persoonlijk dat certificering is toegestaan onder de voorwaarden van de fabricagevergunning (MIA), dat aanvullende nationale plichten zijn nageleefd en dat de certificering in een register staat.

Annex 16 van de EU-GMP gaat over certificering door een QP en batchvrijgave. Punt 1.7 noemt de punten die de QP moet borgen; hieronder staat een selectie. Bron: Annex 16

De uitvoering van die taken mag de QP laten doen door voldoende getraind personeel of derden (punt 1.7). Bij audits van derden moeten er een schriftelijke eindbeoordeling en goedkeuring van de rapporten zijn. De uitkomst van een audit met kritieke invloed op de productkwaliteit moet bekend zijn voordat betrokken batches worden gecertificeerd.

Wie de GMP-principes wil doornemen, begint bij GMP uitgelegd. Vacatures waarin GMP als vaardigheid wordt gevraagd, vind je via vacatures met GMP als skill.

Hoe gaat een QP om met afwijkingen en wijzigingen?

De QP beoordeelt of het onderzoek naar een afwijking en de beoordeling van een wijziging genoeg zijn om een batch te certificeren. Een afwijking is een verschil tussen wat er is gebeurd en wat de procedure of specificatie voorschrijft. Daarna volgt onderzoek naar de oorzaak en actie om herhaling te voorkomen, samen CAPA (corrective and preventive action) genoemd. Functies waarin CAPA wordt gevraagd, vind je via vacatures met CAPA als skill.

Afwijkingen tijdens productie of analyse moeten volgens een vastgestelde procedure voldoende zijn onderzocht voordat de QP certificeert. Het batchdossier, met de productierecords, de in-procescontroles, de uitslagen en de afwijkingsrapporten, laat zien wat er is gemaakt en hoe.

Ook een onverwachte afwijking kan tot certificering leiden, als de geregistreerde specificaties worden gehaald. De QP kan dan overwegen de batch te certificeren, mits de afwijking grondig is onderzocht en de oorzaak is hersteld. Dat herstel kan een variatie van de handelsvergunning vergen.

Het mogelijke effect op kwaliteit, veiligheid of werkzaamheid wordt beoordeeld met kwaliteitsrisicomanagement, en de conclusie moet zijn dat dat effect verwaarloosbaar is. De QP overweegt ook of de batch in het lopende stabiliteitsprogramma moet worden opgenomen.

Change control beoordeelt en keurt een wijziging in proces, apparatuur, leverancier of specificatie goed voordat die wordt doorgevoerd. De QP kijkt of wijzigingen die een batch raken zijn beoordeeld en waar nodig zijn verwerkt in de handelsvergunning.

Bij geïmporteerde producten zorgt de QP dat verschillen tussen analyseresultaten van voor en na import voldoende zijn onderzocht. Dat moet blijken uit de Product Quality Review (PQR).

Waar werkt een Qualified Person?

Een QP werkt op een productielocatie of bij een importeur van geneesmiddelen, bij een bedrijf met een fabrikantenvergunning. Die vergunning is verplicht voor wie geneesmiddelen bereidt of invoert, en verpakken en etiketteren zijn ook bereidingshandelingen. Een bedrijf dat alleen studies uitvoert, heeft die rol niet.

Welke QP welke stap certificeert, hangt af van de handelsvergunning en van de afspraken in de overeenkomsten. Certificeren op afstand kan worden toegestaan als de nationale autoriteit van de vergunde locatie dat accepteert. Volgens EMA moet die certificering binnen de EU/EER plaatsvinden.

Ook geneesmiddelen voor onderzoek vallen onder de QP. Volgens Verordening (EU) nr. 536/2014 certificeert de QP dat elke batch die in de Unie is vervaardigd of ingevoerd voldoet aan artikel 63. De Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1569 vraagt ook dat de QP bij productie in de betrokken lidstaat verifieert dat elke batch volgens GMP is gemaakt. De Annex 13-richtsnoeren vragen brede kennis van farmaceutische ontwikkeling, klinische studieprocessen en de toeleveringsketen.

Bekijk werkgevers met een Qualified Person om te zien welke bedrijven een Qualified Person zoeken.

Hoe werkt een QP samen met QA, QC, productie en regulatory?

De QP beslist per batch zelf, maar leunt op de afdelingen eromheen. De directie benoemt sleutelpersoneel: het hoofd Productie, het hoofd Kwaliteitscontrole (QC) en, als ten minste één van hen niet verantwoordelijk is voor de taken van artikel 51, ten minste één QP. Het hoofd Productie en het hoofd Kwaliteitscontrole moeten onafhankelijk van elkaar zijn. Bron: EU GMP hoofdstuk 2

Met productie bespreekt de QP afwijkingen en onduidelijkheden voordat de QP certificeert. Met kwaliteitscontrole vergelijkt de QP uitslagen met de specificatie en stelt vragen als een uitslag afwijkt of onverwacht is.

Quality Assurance (QA) beheert procedures, audits, afwijkingen, change control en zelfinspecties, en de QP leunt daarop. Meer over die rol staat in werken als Quality Assurance Specialist, en QC-functies staan bij vacatures voor Quality Control Analyst.

Regulatory Affairs beheert het dossier van de handelsvergunning en dient variaties in. De QP meldt het wanneer een afwijking een aanpassing van dat dossier vraagt. Lees meer in werken als Regulatory Affairs Specialist of bekijk vacatures voor Regulatory Affairs Specialist.

Distributie en supply chain zetten de batch om in verkoopbare voorraad. De QP stemt met hen af hoe de certificering formeel wordt doorgegeven, en die kennisgeving wordt vastgelegd in een technische overeenkomst.

Welke verantwoordelijkheid draagt een QP?

De QP draagt een eigen verantwoordelijkheid voor elke batch, los van de relatie met de houder van de fabricagevergunning (de fabrikant). Artikel 51 van de richtlijn 2001/83/EG legt dat vast. De geconsolideerde tekst is juridisch niet bindend.

De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het geneesmiddel tijdens de levensduur ligt bij de houder van de handelsvergunning (MAH), het bedrijf met de vergunning om het middel op de markt te brengen. De QP moet zekerheid hebben dat elke batch volgens de wet, de handelsvergunning en GMP is gemaakt.

Elke certificering staat in een register dat ten minste vijf jaar toegankelijk blijft voor de bevoegde instantie. Daarnaast bewaart de fabrikant het getekende document tot een jaar nadat de geneesmiddelen van die batch niet meer geschikt zijn voor gebruik, en in ieder geval ten minste vijf jaar.

Taken uit punt 1.7 mag de QP laten uitvoeren door voldoende getraind personeel of derden. De verantwoordelijkheden van de QP zelf mogen volgens hoofdstuk 2 van de EU-GMP alleen aan andere QP's worden gedelegeerd. De QP moet de voortdurende training kunnen aantonen.

De lidstaten waarborgen met passende administratieve of tuchtrechtelijke maatregelen dat de bevoegde persoon zijn verplichtingen nakomt. Ze kunnen ook voorzien in tijdelijke schorsing zodra een procedure is ingesteld wegens het niet nakomen van die verplichtingen.

Volgens IGJ, GMP-inspectiebezoek verwacht de inspectie dat de QP de hele dag aanwezig is, naast het hoger management of de Raad van Bestuur bij het begin- en eindgesprek.

Dit is geen juridisch advies. Het gaat om wat de bronnen zeggen.

Hoe ziet het werk en de loopbaan eruit?

Het werk wisselt tussen kantoor en productielocatie: een QP beoordeelt dossiers, voert gesprekken met productie en QC, leest audits en bezoekt de locatie. De verdeling hangt af van het bedrijf. De weg naar de rol staat in Qualified Person worden: eisen en route in Nederland.

Een QP bij een bedrijf dat een bepaald producttype maakt, zoals biologische geneesmiddelen of radiofarmaca, bouwt kennis op over de bijbehorende richtsnoeren, zoals Annex 2 en Annex 3 van de EU-GMP.

Een QP kan uit QC, QA of productie van een fabrikant komen; in die functies leer je de dagelijkse GMP-praktijk kennen. Na een periode als QP is een functie met meer leidinggevende verantwoordelijkheid denkbaar, zoals Quality Manager. Dat hangt af van de organisatie en van wat je zelf kiest.

Bekijk de actuele vacatures voor Qualified Person of het vakgebied Quality en Regulatory.